ks. Teodor K. Haase

1834-1909

Haase Teodor K., ks., superintendent Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego na Śląsku Cieszyńskim, działacz polityczny i społeczny.

Urodził się 14 lipca 1834 r. we Lwowie. Uzyskał tam maturę w niemieckim gimnazjum (1852), następnie studiował teologię ewangelicką w Wiedniu i Getyndze, a doktorat z filozofii uzyskał w 1856 r. w Rostocku, zaś doktorat teologii h.c. przyznała mu w 1868 r. uczelnia w Heidelbergu. W 1859 r. został proboszczem dwujęzycznej parafii ewangelickiej w Bielsku, gdzie został radcą miejskim i członkiem Rady Szkolnej. W 6 lat później został seniorem śląskim i z urzędu zasiadał w Generalnym Synodzie Ewangelicko – Augsburskim. W 1876 r. został proboszczem w Cieszynie po odejściu ks. Leopolda M. Otto. W 1882 r. został wybrany superintendentem morawsko-śląskim augsburskiego wyznania. Jako wybitny członek niemieckoliberalnego stronnictwa austriackiego został w 1876 r. wybrany posłem do sejmu opawskiego, a trzy lata później posłem do parlamentu austriackiego z kurii miast śląskich: Bielska, Skoczowa, Strumienia i Jabłonkowa. W 1905 r. został mianowany dożywotnio członkiem austriackiej Izby Panów. Dzięki niemu powstały w Bielsku, głównie ze składek parafian, pierwsze szkoły średnie i zakłady dobroczynne. W Cieszynie założył do dziś istniejący Szpital Powszechny. Dla polskich ewangelików, stanowiących większość w diecezji, wydał w 1864 r. w Cieszynie postyllę Grzegorza z Żarnowca, a w 1883 r. kazania Mikołaja Reja. Jako teolog należał do obozu liberalnych protestantów i jego cenionych mówców. Współpracował z pismami liberalnego kierunku teologicznego. W l. 1855-69 wydawał tygodnik „Neue protestantische Blätter”, a w okresie 1874-75 „Schlesische Post”. Politycznie i narodowo należał do niemieckich liberałów. Zmarł 27 marca 1909 r. w Cieszynie.