Jan Michejda

1853-1927

Michejda Jan (1853-1927), adwokat na Śląsku Cieszyńskim, polityk. Urodził się 18 lipca 1853 r. w Olbrachcicach na Śląsku Cieszyńskim w rodzinie chłopskiej. Brat ks. Franciszka Michejdy. Ukończył niemieckie gimnazjum ewangelickie w Cieszynie, gdzie był przewodniczącym tajnego kółka polskiego „Wzajemność”. W l. 1871-73 i 1874-75 studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, później w Wiedniu. Stopień doktora nauk prawnych uzyskał na UJ w 1877 r. Po odbyciu służby wojskowej, w 1882 r. otworzył w Cieszynie kancelarię adwokacką. Od 1880 r. brał czynny udział w działalności polskich stowarzyszeń społeczno-kulturalnych i gospodarczych. Był jednym ze współzałożycieli Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego (w l. 1896-1901 wiceprezesem), przyczynił się do powstania pierwszego na Śląsku Cieszyńskim gniazda „Sokoła”, był współzałożycielem Związku Spółek Rolniczych w Księstwie Cieszyńskim (1908). Udzielał się w Związku Kas Spółkowych Systemu Reiffeisena. Był też czynny w życiu politycznym. Od 1890 r. aż do upadku Austro-Wegier w 1918 r. był posłem do Sejmu Śląskiego w Opawie, gdzie bronił spraw polskich, a w l. 1901-7 i 1911-18 również do Rady Państwa w Wiedniu. Uchodził za czołowego działacza miejscowego Stronnictwa Narodowego i należał do głównych organizatorów, a później przywódców Polskiego Zjednoczenia Narodowego. Przyczynił się do założenia i upaństwowienia polskiego gimnazjum w Cieszynie, do powstania polskiego seminarium nauczycielskiego w Cieszynie-Bobrku oraz do powstania zimowej szkoły rolniczej i szkoły gospodyń wiejskich w Końskiej. Wraz z T. Regerem i ks. J. Londzinem tworzyli ścisłe kolegium Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. Uchwałą tejże Rady został naczelnikiem Tymczasowego Rządu Krajowego Księstwa Cieszyńskiego (styczeń 1919 - marzec 1921). Podczas walk o Śląsk Cieszyński był trzykrotnie aresztowany i więziony przez Czechów. Po podziale Śląska został mianowany przez Rząd RP komisarzem Cieszyna, a następnie w październiku 1922 r. wybrano go pierwszym polskim burmistrzem. Był ponadto współpracownikiem wielu pism polskich i czeskich. Wraz z bratem wydawał „Dziennik Cieszyński”. Znany był jako doskonały mówca. Odznaczony Komandorią Orderu Polonia Restituta, zaliczany jest powszechnie do kręgu najwybitniejszych działaczy Śląska Cieszyńskiego. Zmarł nagle 14 maja 1927 r. w Skoczowie, został pochowany na cmentarzu komunalnym w Cieszynie.

Brat Franciszka i Jana, Jerzy Michejda (1860 -1928), był nauczycielem i również znanym działaczem społecznym.